📘 TÂM BỆNH HỌC (TIẾP CẬN DSM-5-TR): HỆ THỐNG HOÁ LÂM SÀNG VÀ TƯ DUY PHẢN BIỆN ĐA CHIỀU

🧠 Việc định nghĩa ranh giới giữa “bình thường” và “bất thường” trong tâm lí con người không chỉ là một quy trình kĩ thuật mà còn là sự giao thoa giữa y học, văn hoá và xã hội. Cuốn sách “TÂM BỆNH HỌC (TIẾP CẬN DSM-5-TR)” của TS. Nguyễn Thị Vân Thanh được biên soạn nhằm cung cấp lộ trình tìm hiểu chuyên sâu về các rối loạn tâm thần theo phiên bản mới nhất năm 2022 của Hiệp hội Tâm thần học Hoa Kỳ.

📖 Cấu trúc nội dung dựa trên tiêu chuẩn chẩn đoán mới nhất 
Nội dung cuốn sách được hệ thống hoá theo lộ trình từ các khái niệm lí luận tổng quát đến việc phân tích chuyên sâu từng loại rối loạn:
Nhập môn Tâm bệnh học: Giới thiệu hệ thống khái niệm và các quan điểm tiếp cận về tâm bệnh học. Nội dung làm rõ các khái niệm liên quan về mặt xã hội – chủ nghĩa kiến tạo xã hội liên quan đến tâm bệnh học. Bên cạnh đó, phần này còn tập trung phân tích khía cạnh văn hoá, giới tính, chủng tộc và cơ sở sinh học (hormon, chất dẫn truyền thần kinh, khối chức năng não,...) liên quan tới chẩn đoán và điều trị các rối loạn về tâm lí.
Phân tích chi tiết các rối loạn: Tập trung vào các mảng kiến thức cốt lõi gồm Rối loạn lo âu, Rối loạn trầm cảm, Rối loạn phát triển thần kinh (tự kỉ, tăng động giảm chú ý,...), Phổ tâm thần phân liệt và Rối loạn loạn thần khác.
Quy trình tiếp cận hệ thống: Mỗi chương được cấu trúc đồng bộ từ mô tả triệu chứng, dịch tễ học, nguyên nhân, chẩn đoán phân biệt, tiên lượng và hướng điều trị các rối loạn về tâm lí.

🔍 Cuốn sách mang đến những giá trị ứng dụng cụ thể cho nhà lâm sàng và nhà nghiên cứu:
Đánh giá tâm lí và sinh học: Sử dụng phỏng vấn lâm sàng, tự báo cáo và quan sát hành vi để đánh giá các rối loạn. Đồng thời, cung cấp hệ thống các trắc nghiệm tâm lí và chỉ số giúp phân biệt các rối loạn có biểu hiện tương đồng, hỗ trợ đưa ra quyết định chẩn đoán thận trọng.
Đánh giá hành vi và tự giám sát: Cung cấp những hiểu biết độc đáo về bản chất và biểu hiện lo lắng của cá nhân.
Xem xét chẩn đoán: Hệ thống các đặc điểm lâm sàng và tiêu chuẩn chẩn đoán rối loạn tâm lí liên quan đến văn hóa, giới tính, ý tưởng và hành vi tự sát.
Chẩn đoán phân biệt: Thực hiện trên các rối loạn như: rối loạn lo âu, rối loạn hoảng loạn, chứng ám ảnh sợ khoảng trống, rối loạn hành vi, rối loạn căng thẳng sau sang chấn, rối loạn nhân cách,....
Thủ tục chuyên môn: Hướng dẫn các thủ tục ghi mã và đặt tên chẩn đoán theo chuẩn.
Ngăn chặn nguy cơ tự sát: Phân tích sâu các yếu tố liên quan đến ý tưởng và hành vi tự sát, hỗ trợ nhà lâm sàng nhận diện và can thiệp kịp thời.
Đa ngữ và liên ngành: Tích hợp danh mục thuật ngữ song ngữ Việt – Anh; kết hợp kiến thức từ tâm lí học, y khoa và xã hội học kiến tạo.

👩‍🏫 Đối tượng đồng hành và hướng dẫn đọc 
Tài liệu hướng tới sinh viên ngành Tâm lí học, Y khoa, Công tác xã hội, Giáo dục đặc biệt và các học giả nghiên cứu liên ngành. Do tính chất chuyên sâu, tác giả khuyến nghị người học cần bắt đầu từ phần Nhập môn để trang bị hệ thống từ vựng về tâm thần học và các kiến thức nền về sinh học phân tử trước khi đi sâu vào từng rối loạn cụ thể.

🎓 Nội dung cuốn sách được xây dựng dựa trên kinh nghiệm thực hành lâm sàng của tác giả tại Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Tâm thần TP.HCM, Trung tâm Giám định Pháp y Tâm thần TP.HCM và quá trình giảng dạy tại trường ĐH KHXH&NV TP.HCM, trường ĐH Sư phạm TP.HCM… TS. Nguyễn Thị Vân Thanh hiện là giảng viên Đại học Văn Lang, nhà sáng lập Viện Tâm lý Mây Xanh và đã xuất bản ấn phẩm chuyên sâu về “Rối loạn căng thẳng hậu chấn thương PTSD” (năm 2020).

Xem thêm tại:
https://www.facebook.com/nxbdsh.vn/posts/pfbid02bbN84aeRzzF14VRapQ6768QMHDejBs7NMUQBG9tqsB9y9EVGoJ29kVg5MfUAPXEZl